Giai đoạn lúa trổ bông – Thời điểm quyết định năng suất và chất lượng hạt

Trong suốt chu kỳ sinh trưởng của cây lúa, giai đoạn trổ bông – phơi màu được xem là thời điểm nhạy cảm và quan trọng bậc nhất, có ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ đậu hạt, trọng lượng hạt và năng suất cuối vụ. Nếu chăm sóc không đúng kỹ thuật ở giai đoạn này, dù ruộng lúa sinh trưởng tốt trước đó vẫn có nguy cơ giảm năng suất rõ rệt.

Đặc điểm sinh lý của lúa ở giai đoạn trổ bông

Giai đoạn trổ bông bắt đầu khi bông lúa vươn ra khỏi bẹ lá đòng và kết thúc khi hoa lúa thụ phấn, hình thành hạt. Lúc này:

• Nhu cầu dinh dưỡng, đặc biệt là lân (P), kali (K) và vi lượng, tăng cao

• Quá trình vận chuyển dinh dưỡng từ thân – lá lên bông diễn ra mạnh mẽ

• Cây lúa rất mẫn cảm với thời tiết bất lợi như mưa lớn, nắng nóng, gió mạnh hoặc lạnh đột ngột

Bất kỳ sự thiếu hụt dinh dưỡng hay stress sinh lý nào cũng có thể dẫn đến hiện tượng lép hạt, nghẹn đòng, trổ không đều.

Yêu cầu chăm sóc lúa khi trổ bông

Để lúa trổ bông thuận lợi, bà con cần chú ý một số yếu tố kỹ thuật quan trọng:

1. Quản lý nước hợp lý
Giữ mực nước ruộng ổn định (3–5 cm), tránh khô hạn hoặc ngập sâu đột ngột làm ảnh hưởng đến quá trình thụ phấn.

2. Bổ sung dinh dưỡng đúng lúc

• Tăng cường lân dễ tiêu giúp bông trổ đều, hoa thụ phấn tốt

• Bổ sung kali giúp cứng cây, tăng vận chuyển tinh bột vào hạt

• Có thể kết hợp thêm trung – vi lượng (Bo, Zn, Mg…) để tăng tỷ lệ đậu hạt

3. Phòng ngừa sâu bệnh hại
Giai đoạn trổ bông thường xuất hiện các đối tượng gây hại như: đạo ôn cổ bông, lem lép hạt, rầy nâu, sâu cuốn lá… Cần theo dõi đồng ruộng thường xuyên để xử lý kịp thời, tránh ảnh hưởng đến bông và hạt non.

Vai trò của dinh dưỡng trong việc nâng cao tỷ lệ đậu hạt

Dinh dưỡng đầy đủ và cân đối ở giai đoạn trổ bông giúp:

• Bông lúa trổ tập trung – phơi màu đồng loạt

• Hoa lúa thụ phấn tốt, giảm tỷ lệ lép

• Hạt vào chắc nhanh, tăng trọng lượng 1.000 hạt

• Nâng cao năng suất và chất lượng gạo thương phẩm

Đặc biệt, các dòng phân bón giàu lân hòa tan nhanh, dễ hấp thu sẽ hỗ trợ rất tốt cho quá trình sinh lý của cây lúa trong giai đoạn then chốt này.

Kết luận

Có thể nói, chăm sóc đúng kỹ thuật ở giai đoạn lúa trổ bông chính là “chìa khóa vàng” quyết định thắng lợi của cả vụ mùa. Việc quản lý nước hợp lý, cung cấp dinh dưỡng đầy đủ và phòng trừ sâu bệnh kịp thời sẽ giúp lúa trổ bông thuận lợi, đậu hạt cao và cho năng suất ổn định, bền vững.

👉 Đầu tư đúng ở giai đoạn trổ bông là đầu tư trực tiếp cho năng suất và lợi nhuận cuối vụ.